(Viết về nơi tôi yêu). Tác Giả: Trần Thị Minh. Bát Xát, Cung Đường Mùa Thu

Bát Xát

Nếu bạn là người thích khám phá, dễ bị mê hoặc bởi những cung đường quanh co, gấp khúc, những thửa ruộng bậc thang kỳ vĩ và bản sắc văn hóa độc đáo của các dân tộc vùng cao Tây Bắc mời bạn hãy một lần đến với Lào Cai – Ngoài địa danh du lịch nổi tiếng như Sa Pa, Bắc Hà bạn hãy tham quan một vòng quanh Bát Xát – một huyện biên giới vùng Tây Bắc của Lào Cai vào dịp giữa thu.
Từ Thị trấn Bát Xát, bạn sẽ qua Bản Qua, bản Vược, Cốc Mì – vùng thấp của huyện. Cảnh sắc bên đường xinh đẹp như những khu du lịch sinh thái. Những dãy núi đồi bừng lên màu xanh ngọc trong cái nắng vàng sóng sánh như mật ong. Bên cạnh những ruộng lúa vàng óng ả là ngằn ngặt một màu xanh mỡ màng của chuối. Cây chuối được trồng theo phương pháp ghép mô năng suất cao đã trở thành nông sản hàng hóa xuất sang nước bạn giúp cho bao hộ nông dân Bát Xát có thêm nguồn thu nhập.

 

Bát Xát

Bình yên nơi Con sông Hông chảy vào đất Việt (ngã ba Lũng Pô – Bát Xát – Lào Cai)

Bạn tiếp tục ngợp mình trong màu xanh mỡ màng của chuối và dứa trên đường qua Trịnh Tường, Nậm Chạc, A Mú Sung. Chuối leo lên tít đồi cao, chuối len xuống tận thung sâu, chuối san sát ven đường, đâu đâu cũng một màu xanh bao la mỡ màng của chuối… Đến ngã ba Lũng Pô – nơi con sông Hồng chảy vào Đất Việt, bạn hãy lội ra giữa dòng, chỗ giao thoa của làn nước suối Lũng Pô trong xanh với màu đỏ phù sa của Hồng Hà mát rượi để cảm nhận sự thiêng liêng khi dòng nước dưới chân và ngay trước mặt bạn đã thuộc hai quốc gia mà dòng chảy vẫn vô tư hòa quyện cuốn đi, và phải hơn 4 chục cây số nữa, tại Thành phố Lào Cai dòng sông đỏ lựng phù sa này mới nằm gọn trong lòng đất Việt được tiếp sức bởi dòng sông huyền thoại, bạn tiếp tục vượt dốc A Lù. Lên đến đỉnh dốc, ngoái lại chặng đường vừa qua thấy  giống như sợi len xám vắt vòng vèo ngang các sườn núi trong tầm ngắm. Dưới chân bạn là vực sâu thăm thẳm. Trên đầu bạn, gió ngàn lồng lộng, quất rào rào vào vách đá sừng sững tạo nên những tiếng rít u…u …hoang dã sẽ khiến bạn choáng ngợp, ngất ngây trước sự hùng vĩ của thiên nhiên đất trời. Người dân A Lù với chủ yếu bốn tộc anh em Mông, Dao, Hà Nhì, Phù Lá sống thành từng cụm rải rác trên lưng núi, canh tác ruộng bậc thang khắp nơi. Những yếu tố tự nhiên ở đây đã làm nên một A Lù khắc nghiệt, một A Lù bươn chải, nhưng cũng là một A Lù ngồn ngộn sức sống. Ngắm cái màu sắc vàng óng ả của thứ ngọc thực muôn đời này tràn đầy trên các nấc ruộng, đẹp như những nét vân tay ông Địa mới thấy hết vẻ hấp dẫn ma mị của từng thửa ruộng cong cong nhỏ bé mà ngời ngợi vàng như những nấc thang thăm thẳm vàng lên trời.

 

Y Tý Bát Xát

Người đàn bà Hà Nhì trong chợ phiên Y Tý (Bát Xát – Lào Cai)

 

Mỗi lúc lên cao, độ lạnh lại tăng dần và khi bạn có cái cảm giác mưa phùn gió bấc của mùa đông cũng là lúc bạn đã lên đến Ý Tý. Chênh vênh ở độ cao trên 2.000m, lưng tựa vào dãy Nhù Cồ San quanh năm mây phủ khiến bao tay săn ảnh mất ăn mất ngủ, Ý Tý chủ yếu là xứ sở của tộc người Hà Nhì với những ngôi nhà tường trình hình nấm độc đáo. Nơi đây nồng nàn hương rượu Sim San, thơm lừng quyến rũ mùi thức ăn ướp thảo quả và nổi tiếng với cây cầu Thiên Sinh đẫm màu sắc huyền thoại. Đó là cây cầu nằm ở cuối thôn Lao Chải, nơi bát ngát ruộng bậc thang. Nguyên là một khối đá khổng lồ nứt ra tạo thành khe đá sâu hút là biên giới thiên nhiên giữa Việt Nam và Trung Quốc. Tuy nhiên trên bề mặt khối đá vẫn còn phần kết giữa vết nứt tạo thành chiếc cầu thiên nhiên cho nhân dân hai nước đi lại với nhau hàng bao đời. Theo thời gian, hòn đá ấy mòn dần, người dân phải bắc những thanh gỗ đi qua rồi xây cầu bê tông. Chiếc cầu chỉ dài hai mét. Dưới chân cầu là vực đá sâu thăm thẳm đến chóng mặt và dòng suối ngày đêm gầm vang tiếng thác xô ghềnh đá. Những tảng đá lớn, nhỏ được dòng nước xiết mài giũa nhẵn bóng đủ các hình thù tầng tầng, lớp lớp kỳ vĩ vô cùng… vượt qua cây cầu, bạn đã ở trên lãnh thổ của đất nước Trung Hoa. Ngay phía dưới cột mốc của hai nước là khu du lịch của nước bạn với hàng trăm bậc thang đá dẫn xuống dưới lũng, nơi có hòn đá to như ngôi nhà, mặt trên bằng phẳng cho mọi người dân Trung Quốc và Việt Nam vui chơi thân thiện giữa hùng vĩ đất trời biên viễn…  Ở Y Tý, mùa đông đến sớm và lui muộn. Sáng và chiều tối sương mù giăng kín. Nhiều mùa đông, tuyết phủ trắng xóa… Hãy nghỉ lại đây qua đêm để cảm nhận một đêm đông mịt mù sương khói ảo diệu khi dưới đồng bằng vẫn nắng nực. Sáng hôm sau, bạn hãy đi tiếp đến Dền Sáng, xã kế tiếp Ý Tý cùng phát triển cây thảo quả. Hiếm có nơi đâu mà giữa rừng già đường nhựa láng bóng chạy qua. Hai bên, dưới cổ thụ rêu phong là thảm thảo quả vươn lên ngăn ngắt xanh. Có lẽ cái nguyên sơ mộc mạc của rừng nguyên sinh và địa thế cheo leo hiểm trở nơi đây đã tạo thành vẻ kỳ thú hút hồn khách du lịch và dễ lọt vào mắt xanh những nhà đạo diễn phim về đề tài vùng cao. Hiện nay VTV1 đang khởi chiếu bộ phim “Nơi đàn chim bay về” lấy bối cảnh tại đây …

 

Nhà trình tường của người Hà Nhì (Bát Xát - Lào Cai)

Nhà trình tường của người Hà Nhì (Bát Xát – Lào Cai)

Thiếu nữ Mông trong chợ phiên Mường Hum (Bát Xát - Lào Cai)

Thiếu nữ Mông trong chợ phiên Mường Hum (Bát Xát – Lào Cai)

Bạn hãy ghé thăm trang trại nuôi cá hồi thương phẩm của một số hộ gia đình người Dao tại Dền Thàng. Được thưởng thức hương vị cá hồi trong bữa chiều, ngay tại trại cá, bạn sẽ thú vị và khâm phục vô cùng khi biết con cá nguồn gốc Châu Âu này lại được những người dân tộc thiểu số vùng cao “đón” về nuôi trong những bể nước xứ lạnh với kỹ thuật cao, đem lại nguồn thu lớn. Tạm biệt Dền Thàng, bạn đi tiếp đến Mường Hum. Nơi có địa thế đẹp và hiểm trở với núi cao bao bọc, có suối Mường Hum chảy ngang, có khu chợ với 8 vòm mái liên hoàn. Phiên chợ chủ nhật nào cũng đông nghịt. Phụ nữ Hà Nhì với cuộn tóc giả vừa để làm đẹp, vừa là tấm khăn quấn cổ khi trời rét. Cô gái Dao khuôn mặt hồng lên dưới lớp khăn đội đầu đỏ tươi. Thiếu nữ Mông xúng xính váy áo đủ màu sắc…thật là muôn hồng nghìn tía đẫm đặc bản sắc trong một phiên chợ vùng cao. Mặt hàng chủ yếu là nông sản và những đặc sản vùng cao sẽ khiến bạn thích thú. Đó là những phong bánh khảo Mường Hum thơm ngọt vuông vắn bọc giấy hồng điều. Là những xâu bánh chưng cốm Mường Hum, Dền Sáng gói bằng lá chít hình chóp sừng trâu xinh xắn có hương vị đặc biệt với độ dẻo thơm nồng nàn hương cốm. Là những bịch lạc củ rang giòn, ngậy… Ngẩng mặt lên hướng Đông Bắc thấy ngay trên đầu mình hai dãy núi cao xanh thẳm. Bạn hãy chịu khó leo hơn một cây số dốc ngược lên núi và ồ lên thú vị khi thấy trước mắt là một hồ nước trong xanh chu vi khoảng trên 500m2. Đó là “Ao Tiên”. Xửa xưa những nàng tiên muốn xuống tắm dưới trần, Ngọc Hoàng mới quăng xuống hạ giới một chiếc đĩa hình bầu dục, chiếc đĩa rơi xuống giữa hai dãy núi cao và tạo thành một “bể tắm” lúc nào cũng ngập nước trong vắt, lại nằm kín đáo giữa hai đỉnh núi mà người phàm trần không thể lên được. Lội xuống “bể tắm” xưa, khỏa tay trên mặt nước trong mát, mọi mệt nhọc tiêu tan, thấy mình cũng như người trời xửa xưa ấy mà thấy yêu thêm cuộc sống nơi đây… Mường Hum có “Ao Tiên” cùng hồ thủy điện mênh mông soi bóng núi Mào Gà, và loạt ngôi nhà cổ nhuốm màu thời gian cùng núi non Mường Hum, Con người Mường Hum, bản sắc Mường Hum sẽ hút hồn du khách nếu đã đến đây một lần, lại muốn đến thêm lần nữa… lần nữa…

 

"Ao Tiên" ở Mường Hum (Bát Xát - Lào Cai)

“Ao Tiên” ở Mường Hum (Bát Xát – Lào Cai)

Cầu Thiên Sinh nằm giữa hai cột mốc của Việt Nam và Trung Quốc (Bát Xát - Lào Cai).

Cầu Thiên Sinh nằm giữa hai cột mốc của Việt Nam và Trung Quốc (Bát Xát – Lào Cai).

Chia tay Mường Hum trong lưu luyến bâng khuâng, bạn tiếp tục vượt dốc qua Sảng Ma Giáo với những thác nước hung vĩ và những thửa ruộng bậc thang kỳ vĩ. Qua Bản Xèo với trùng trùng điệp điệp núi và rừng sa mộc rồi bon đến địa phận Mường Vi. Bạn sẽ ngỡ ngàng với những thảm vàng mênh mông chạy kín thung lũng. Làng bản nằm thấp thoáng dưới tán cây xanh xung quanh là những dãy núi đá vôi trùng điệp tạo thành một quần thể hang động Mường Vi rộng lớn là Danh lam thắng cảnh Quốc gia với những động Nà Rin, Cám Rang, Cám Rúm và Cám Tẳm nổi tiếng với những sự tích, huyền thoại đẹp như chính cảnh vật trong hang… Từ đây, bạn vượt chục cây số nữa là về đến Bản Vược xanh ngắt chuối, chè rồi thong thả về thị trấn, vừa vặn khép kín một cuộc hành trình quanh hầu hết các xã của Bát Xát…
Bạn ơi! Là tỉnh vùng cao biên giới còn khó khăn lại đứng ở vùng địa đầu Tổ quốc, nhưng Lào Cai xứng đáng là một điểm du lịch đẹp và hấp dẫn với du khách trong và ngoài nước. Cảnh hoang sơ trùng điệp núi rừng và các lễ hội độc đáo đẫm đặc bản sắc văn hóa nơi đây quyến rũ biết bao. Bên cạnh đó là giao thông đi lại hiện nay rất dễ dàng. Nếu bạn ở khu vực Miền Nam, Miền Trung, bạn hãy đặt vé xe online tại Pasoto.com (có cả các chương trình khuyến mãi giá vé rẻ) ra Hà Nội với giá vé khoảng từ 800.000đ/vé. Từ Hà Nội, bạn hãy đi tàu hoặc xe khách chất lượng cao lên thành phố Lào Cai. Tại bến xe Lào Cai, hàng ngày có nhiều chuyến xe đi Bát Xát và các xã. Hoặc bạn có thể chọn lựa đi du lịch theo dạng “phượt” bằng cách thuê xe máy tại ngay bến xe của thành phố. Nghỉ đêm tại Y Tý là cách chọn lựa tốt nhất cho du khách trong chuyến du lịch vòng quanh Bát Xát. Y Tý có các nhà nghỉ do người Mông, người Dáy, người Nùng, Hà Nhì làm chủ. Những chủ nhân nơi đây thân thiện và mến khách như Nhà nghỉ chị Mỷ, chị Si, Minh thương; quán ăn Vọng Hằng, chị Lệ… Từ chỗ chỉ là những nông dân lam lũ, họ đã cố gắng thoát nghèo và làm giàu chính đáng bằng bàn tay khối óc của họ khi khai thác tiềm năng du lịch của địa phương, trực tiếp làm nên hình ảnh một Bát Xát đẹp đẽ, thân thiện và mến khách.
Hãy đến với Bát Xát – quê hương tôi bạn nhé.

Tác giả: Trần Thị Minh

————–

Đ bt đu chuyến hành trình v vùng đt đy  thú v này, bn có th tìm xe đi Lào Cai vi xe Đi Phát, xe Cao Xanh, xe Hà Sơn ti pasoto.com.